МКУ аркылуу лизинг

Насыя алуучулардын максаттык сегменти

Кыргыз Республикасынын резиденти болуп эсептелүүчү, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары – КРУБ) лицензиясынын же күбөлүгүнүн негизинде иш жүргүзүүчү, каржылык туруктуу абалга ээ Микрокаржылоо уюмдары.

Насыялык тизмектин болушу

Лизингдик операцияларды жүргүзүү.

Лизинг алуучулар катары Кыргыз Республикасынын аймагында катталып жана иш жүргүзүүчү жана чакан жана орто ишкердик субъектилери боло алат.

Лизингдин предмети болуп техника жана жабдуулар эсептелет, анын ичинде:

· айыл чарба техникасы;

· тамак-аш жана кайра иштетүү ишканалары үчүн өнөр жай жабдуулары;

· айыл чарба жана даяр тамак-аш өндүрүмдөрүн сактоого логистикалык борборлор (сактоочу жайлар, кампалар) үчүн жабдуулар;

· өндүрүмдү сорттоо жана таңгактоо үчүн жабдуулар;

· айыл чарба жана даяр тамак-аш өндүрүмдөрүн сатуу үчүн жабдуулар;

· өндүрүш объектилерин куруу үчүн атайын техника;

· жол курулушу үчүн атайын техника;

· медициналык жабдуу;

· телекоммуникациялык жабдуулар;

· машина куруу үчүн жабдуулар;

· полиграфиялык жабдуулар;

 асыл тукум бодо мал, сүт жанаже эт-сүт багытындагы, эт багытындагы бодо мал.

Микро каржылоо уюмдарына лизинг предметин сатып алууда Кыргыз Республикасында жана Россия Федерациясында өндүрүлгөн товарларды сатып алууга артыкчылык берүү кеңеш кылынат.

Мурда колдонулган техника менен жабдууларды сатуп алууга болот, бул үчүн техника менен жабдуунун амортизациялык көлөмү жабдуунун наркынын 30%ынан ашпашы жана пайдалуу кызмат мөөнөтү лизингдин мөөнөтүнөн жогору болушу шарт.

Насыялык тизмектин суммасы

70 миллион сомдон 200 миллион сомго чейин.

Насыялык тизмектин суммасы микрокаржылык уюмдун каржылык көрсөткүчүнө жана күрөөгө коюлган мүлктүн бааланган наркына жараша Фонддун Башкармалыгынын чечими менен аныкталат.

Мөөнөтү

Насыялык тизмектин ар бир траншы үчүн 5 жылга чейин. Насыянын негизги суммасын төлөөнү 12 айга чейин жылдырса болот.

Үстөк пайыз чени

Акыркы лизинг алуучулар үчүн жылдык 9%.

Микро каржылык уюм лизинг алуучудан эч бир кошумча комиссиялар менен төлөмдөрдү, анын ичинде мөөнөтүнөн мурда төлөгөндүк үчүн да алууга укуксуз.

Насыялык тизмекти берүү тартиби

Фонд микро каржылык уюмга каржыны макулдашылган шартта транштар түрүндө берет.

Микро каржылык уюм Фонддон алган траншты 30 күн ичинде өздөштүрүп, ал тарнштын максаттуу пайдаланылгандыгы жөнүндө Фондго отчет берип жана транштын пайдаланылбаган калдыгын Фондго кайтарып бериши керек. Кезектеги транш Фонд микрокаржылык уюмдан мурдакы транштын пайдаланылышы жөнүндө канааттандырарлык отчет алгандан кийин гана берилет.

Бир транштын максималдуу көлөмү 10 000 000 (он миллион) сомду түзөт.

Күрөөлүк камсыздоо

КРдин микрокаржылык уюмдары Фондго «Россия-Кыргыз өнүктүрүү фонду тарабынан микро каржылык уюмдарды каржылоо жөнүндө» Фонддун расмий сайтында жайгаштырылган жободо көрсөтүлгөн критерийлерге ылайык келүүчү күрөөнү камсыз кылат.

Насыялык тизмекти пайдалануу шарттары

· Лизинг алуучунун өз салымынын көлөмү лизинг предметинин баасынын 15%ынан кем болбошу керек. Өз салымын лизинг алуучу акча түрүндө кошсо болот, ал андан ары лизинг боюнча алгачкы төлөм катары колдонулат.

Лизинг алуучу жеке салымынан тышкары бажылык тазалоо жана жол-жоболоштуруу боюнча түз чыгымдарды төлөө үчүн, о.э. лизингдин бүтүндөй мөөнөтүнө камсыздандырууну төлөө үчүн каражатты өзүнчө төлөөгө милдеттүү.

· Өз салымын лизинг предметинин 30% көлөмүнөн жогору кошкон учурда лизинг предметинин өзү төлөө кепилдиги болот.

Өз салымын лизинг предметинин 30% көлөмүнөн кем кошкон учурда кыймылсыз мүлк же ликвиддүү күрөө түрүндө кошумча кепилдик мүлк коюлушу зарыл.

Каржылык лизинг операцияларын каржылоо үчүн насыялык тизмектин өзгөчөлүгү

Фонд микрокаржы уюмдарына каржы берет жана каржылык лизинг операциясынын тарабы болуп эсептелбейт.

Микрокаржы уюму лизинг берүүчү болот жана лизинг алуучу лизингдик операцияларды кайтарып бербестигине байланышкан тобокелчиликти толук өзүнө алат.

Микрокаржы уюму үчүн бодо мал асыл тукум экендигин ырастоочу документ болуп төмөнкүлөр эсептелет:

  • келип чыгыш сертификаты, асыл тукум малдын ар бир башына өзүнчө асыл тукум мал чарбасы статусуна ээ Сатуучу тарабынан күбөлөндүрүлгөн.

Асыл тукум күбөлүгү, асыл тукум картасы ж.б..

Камсыздандыруу

Лизингдин предмети ыктыярдуу негизде камсыздардырылышы мүмкүн.

Микро каржылоо уюму камсыздандыруу компенсациясын алуу үчүн камсыздандыруу полисинде Пайда көрүүчү катары көрсөтүлүшү керек.

Төлөө

Пайыздар квартал сайын, насыянын негизги суммасы жарым жылда бир тең бөлүктөр менен, жеңилдик берилген мезгил аяктагандан кийин төлөнөт.

Микрокаржылоо уюму лизинг предмети үчүн карызды лизинг алуучу кайтарып бербестигине байланышкан тобокелдикти өзүнө алат.

Мөөнөтүнөн мурда төлөө

Микрокаржылоо уюму насыялык тизмекти Фондго эч бир айып тартуусуз мөөнөтүнөн мурда төлөөгө укуктуу.

Лизинг алуучулар лизинг предмети үчүн карызды эч бир айып тартуусуз мөөнөтүнөн мурда төлөөгө укуктуу.

Микрокаржылоо уюмдарына талаптар

· КРУБдин лицензиясы же күбөлүгү болушу;

· КРУБ тарабынан Фонддун Башкармалыгынын пикиринде олуттуу болуп эсептелген эч бир санкциянын жоктугу;

· акыркы үч жылда чыгашасыз жүргөн, көз карандысыз аудитордук компаниянын бүтүмү менен ырасталган ишинин болушу;

· Өз капиталдын көлөмү –20 миллион сомдон кем эмес;

· Насыянын алкагында тандап алынган насыялык каражаттар жана алар боюнча пайыздар жанаже Фонд жайгаштырган каражаттар боюнча Фонд алдында мөөнөтүнөн кечиктирилген акчалай милдеттемелердин жоктугу;

· Классификацияланган насыялардын үлүшү микрокаржылоо уюмунун насыялык портфелинин жалпы суммасынын 10%ынан ашпоосу керек;

· Коммерциялык банк жоопкер болуп эсептелген, Фонддун пикиринде олуттуу болгон бүтө элек сот процесстеринин, о.э. санация процессинин (банкрот жөнүндө эскертүүнүн) жоктугу.

Ликвиддүүлүгү жогору күрөө (акча каражаттары, ликвиддүүлүгү жогору баалуу кагаздар) коюлган учурда жогоруда көрсөтулгөн талаптар Фонд Башкармалыгынын чечими менен кайра каралышы мүмкүн.

Асыл тукум бодо малды лизингге алууда кошумча чектөөөр

Лизинг алуучу жана анын ишкердиги асыл тукум бодо мал сатып алган учурда ушул Насыялык продукттун 1- тиркемесинде көрсөтүлгөн Лизинг алуучулардын асыл тукум мал сатып алуу боюнча Ылайык келүү критерийлерине ылайык келиши керек

Насыялык тизмекке мониторинг

Фонд насыяны акыркы алуучу ЧОИ субъектилерине мониторинг жүргүзүү укугуна ээ. Микро каржылоо уюму Фонддон алынган каржынын максаттуу пайдаланылышы жөнүндө Фондго төмөнкү отчетторду берүүгө милдеттенет:

- насыянынтранштын максаттуу пайдаланылышы жөнүндө отчет аталган насыятранш алынган мезгилден кийин 30 календардык күн ичинде, бирок Фонд тарабынан жаңы насыятранш берилишинен кеч эмес;

- Фонддон алынган каржынын максаттуу пайдаланылышы жөнүндө ай сайын отчет ар бир отчеттук айдан кийинки айдын 5ине чейин;

-  ар жылкы отчет отчеттук жыл бүткөндөн кийинки биринчи айдын 20сына чейин.

Каржылык абалга мониторинг

Микрокаржылоо уюму отчеттук кварталдан кийин 20 календардык күндө Фондго кварталдык отчет берип, анда уюмдун каржылык абалы, милдеттүү экономикалык ченемдердин сакталышы жөнүндө, о.э. башка маанилүү маалымат камтылышы керек.

Микрокаржылоо уюму жыл сайын Фондго Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана эл аралык аудит стандарттары орноткон талаптарга ылайык тузүлгөн аудитордук бүтүм бериши керек.

Тыюу салынган иш-аракеттердин түрү

Тамеки жана тамеки продукциясын, спирт ичимдиктерин, курал-жарак, медициналык багыттагы препараттардын тышкаркы баңги заттарды өндүрүү, оюн ишкердиги, зордоп иштетүү жана балдардын эмгеги, мыйзам тарабынан тыюу салынган башка иш-аракеттер.

Санкциялар жана башка талаптар

Микрокаржылоо уюму насыялык тизмектин максаттык сарпталышын, пайдалануу шарттарын бузган учурда микро каржылоо уюму үчүн үстөк пайыз чени жылдык 20%га чейин жогорулайт.

Микрокаржылоо уюму насыялык тизмектин максаттык багытын, пайдалануу шарттарын бузган учурда Фонд насыялык тизмекти жоюп жана анын калган бөлүгүн мөөнөтүнөн мурда жабууну талап кылууга укуктуу.

КРУБдин милдеттүү ченемдерин, о.э. микрокаржылоо уюмунун ишин жөнгө салуучу башка ченем-укук актыларын бузган учурда насыялык тизмекти жоюп жана анын калган бөлүгүн мөөнөтүнөн мурда жабууну талап кылууга укуктуу.

Насыя каражаттарын накталай түрдө берүүгө жол берилбейт. Жабдууларды сатып алуу боюнча бардык төлөмдөр микрокаржылоо уюмунун эсебинен жабдууну сатуучунун эсебине которуу аркылуу накталай эмес түрдө жүргүзүлүшү керек.